89 Göçmenleri Bulgaristan Vatandaşlığı: Başvuru mu, Yenileme mi?

1989’da Bulgaristan’dan Türkiye’ye gelenlerin çoğu Bulgar vatandaşlığını hiç kaybetmemiş olabilir. Bu durumda yeni bir vatandaşlık başvurusu gerekmez; belgeler ve kimlik yenilenir, yurt dışında doğan çocukların doğumu Bulgaristan’a bildirilir. Vatandaşlıktan çıkmış olanlar ise geri alma veya Bulgar kökeni üzerinden başvuru yapar. Hangi yolun size uyduğu dosya bazında değerlendirilir.

Bu yazıda 1989 göçmenlerinin önce neyi kontrol etmesi gerektiğini, hangi durumda hangi işlemin yapıldığını ve isim farklarının nasıl çözüldüğünü anlatıyoruz.

1989 göçmenleri Bulgar vatandaşı mı?

1989 yazında on binlerce kişi Bulgaristan’dan Türkiye’ye göç etti. Birçoğu ülkeyi Bulgar pasaportuyla veya Bulgar makamlarının verdiği belgelerle terk etti. Sonraki yıllarda Türkiye’de yerleşip Türk vatandaşlığı aldılar.

Bulgaristan’ın bugünkü mevzuatı çifte vatandaşlığa izin verir. Bu nedenle Türk vatandaşı olmak, tek başına Bulgar vatandaşlığının sona erdiği anlamına gelmez. Kişinin Bulgar vatandaşlığından resmen çıkarılıp çıkarılmadığına bakmak gerekir. Bu durum kişiden kişiye değişir:

• Vatandaşlığını hiç kaybetmemiş olanlar: Bulgar nüfus kaydında hâlâ vatandaş görünürler. Geçerliliğini yitirmiş kimlik veya pasaportları yenilenir.
• Vatandaşlıktan çıkarılmış veya çıkmış olanlar: Vatandaşlığı geri alma veya Bulgar kökeni üzerinden başvuru yolu izlenir.
• Durumu belirsiz olanlar: Önce Bulgaristan’daki kayıtlar araştırılır. Sonuca göre yol seçilir.

Önemli: “Ben 1989’da gittim, vatandaşlığım gitmiştir” düşüncesiyle yıllarca hiç sorgulama yapmayan çok kişi vardır. Başvuruya başlamadan önce kaydınızın sorgulanması, hem zaman hem masraf kazandırır.

Önce durumunuzu nasıl kontrol edersiniz?

1. Elinizdeki belgeleri toplayın: Eski Bulgar pasaportu, kimlik kartı, askerlik veya okul belgeleri, göç sırasında verilen kâğıtlar.
2. Türkiye’deki kayıtlara bakın: Nüfus müdürlüğünden aile kütüğü ve eski kayıt örneği alınır. Türk vatandaşlığına geçiş belgeleri de önemlidir.
3. Bulgaristan’daki nüfus kaydını araştırın: Doğum yerinizdeki belediyede kaydınızın durumu sorgulanır.
4. Sonucu değerlendirin: Kaydınız aktifse yenileme yolu, kapanmışsa geri alma yolu izlenir.

Bu araştırmayı vekâletname ile sizin adınıza yürütebiliriz.

Vatandaşlığı kaybetmemiş olanlar için: yenileme ve bildirim

Vatandaşlığınız sürüyorsa yapılacaklar yeni başvuru değil, kayıt güncellemesidir:

• Kimlik ve pasaportun yenilenmesi: Süresi dolmuş belgelerin yerine yenisi için Bulgaristan’da veya Türkiye’deki Bulgar konsolosluklarında başvurulur. Bu konuyu Bulgar pasaportu nasıl alınır yazımızda anlattık.
• Adres kaydı: Bulgaristan’da kayıtlı bir adres gerekir. Eski adresiniz silinmişse yenisi bildirilir.
• Çocukların doğum bildirimi: Türkiye’de doğan çocuklarınız, doğdukları sırada siz Bulgar vatandaşıysanız Bulgar vatandaşı sayılır. Çocuk için vatandaşlık başvurusu değil, yalnızca doğum bildirimi gerekir. Süreç doğum bildirimi ile çocuğa Bulgar vatandaşlığı yazımızda adım adım anlatılıyor.
• Evlilik ve boşanma kayıtları: Türkiye’de yapılan evlilik Bulgar kayıtlarına işlenmemişse bildirilir.

Doğum bildirimi belgeler eksiksizse genellikle 2-3 ay sürer. Yeni vatandaşlık başvurusu ise uygulamada 1,5-3 yıl sürdüğü için yenileme yolu çok daha hızlıdır.

Vatandaşlığı olmayanlar için: geri alma ve köken başvurusu

Kayıtlar vatandaşlığın sona erdiğini gösteriyorsa iki yol vardır:

Yol	Ne zaman uygun?	Not
Vatandaşlığın geri alınması	Kişi eskiden Bulgar vatandaşıydı ve vatandaşlığı sona erdi	Eski kayıtlar ve göç belgeleri önemlidir
Bulgar kökeni üzerinden başvuru	Kayıt bulunamıyor veya kişi köken yoluyla başvuruyor	Bulgar kökeni belgesi istenir

Başvuru Adalet Bakanlığı’na (Sofya) veya konsolosluklar aracılığıyla yapılır. Toplam süre uygulamada 1,5-3 yıldır. Hangi yolun uygun olduğu, elinizdeki belgelere göre dosya bazında değerlendirilir. Genel çerçeve için vatandaşlık işlemleri hizmet sayfamıza bakabilirsiniz.

1951 göçmenlerinden farkı nedir?

1951 göçünde ayrılanlar çoğunlukla aradan çok uzun zaman geçtiği için hayatta değildir. Bugün başvuranlar genellikle onların çocukları veya torunlarıdır ve köken üzerinden vatandaşlık ister. Ayrıntılar 1951 Bulgaristan göçmenleri vatandaşlık alabilir mi yazımızda.

1989 göçmenleri ise çoğunlukla hâlâ hayattadır ve kendi belgeleri vardır. Bu yüzden önce kişinin kendi kaydı araştırılır; gerekirse köken yolu ikinci seçenek olur. Kısacası 1951’de soru “torun vatandaş olabilir mi?”, 1989’da ise “vatandaşlığım sürüyor mu?” sorusudur.

İsim değişiklikleri ve isim denklik belgesi

1980’lerin ortasında Bulgaristan’da Türk kökenli vatandaşların isimleri zorla değiştirildi. Göçten sonra Türkiye’de ise kişiler çoğunlukla asıl isimlerini kullandı. Bu yüzden aynı kişinin Bulgar kayıtlarında bir isim, Türk nüfus kaydında başka bir isim bulunabilir.

Farklı isimlerle düzenlenmiş belgeler Bulgar makamlarında sorun çıkarır. İsimlerin aynı kişiye ait olduğunu gösteren belgeye isim denklik belgesi denir. Nasıl alındığını isim denklik belgesi nedir yazımızda anlattık. Çocuğunuzun doğum bildiriminde veya kendi kimlik yenilemenizde isim farkı varsa bu belge sürecin başında hazırlanmalıdır.

Hangi belgelerin hangi isimle düzenlendiği her ailede farklıdır; bu nedenle isim meselesi de dosya bazında değerlendirilir.

Hangi belgeler işe yarar?

Belge	Neden önemli?
Eski Bulgar pasaportu veya kimlik kartı	Vatandaşlığın devam ettiğini ve kimlik bilgilerinizi gösterir
Doğum belgesi (Bulgaristan’dan)	Kaydınızın bulunduğu belediyeyi ve asıl ismi gösterir
Göç sırasında verilen belgeler	Ayrılış tarihini ve koşullarını belgeler
Türkiye’deki nüfus kayıt örneği	Türk kayıtlarındaki ismi ve aile bağlarını gösterir
Evlilik ve çocukların doğum kayıtları	Aile kayıtlarının Bulgaristan’a işlenmesi için gerekir

Bu belgelerin hepsi sizde olmayabilir. Eksik belgeler çoğu zaman Bulgaristan’daki arşivlerden veya Türkiye’deki nüfus müdürlüklerinden tamamlanır. Hangi belgenin eksik olduğu ilk incelemede netleşir.

Süreç nasıl işler?

1. Elinizdeki belgeler ve aile bilgileri toplanır.
2. Bulgaristan’daki kayıtlarınız araştırılır.
3. Sonuca göre yenileme, doğum bildirimi veya vatandaşlık başvurusu yolu belirlenir.
4. Belgeler apostil ve yeminli Bulgarca tercümeyle hazırlanır.
5. Başvuru veya bildirim ilgili makama yapılır ve süreç takip edilir. Vatandaşlık başvurusunun durumunu dosya sorgulama sistemi üzerinden izleyebilirsiniz.

Sık yapılan hatalar

• Kayıt sorgulamadan doğrudan yeni vatandaşlık başvurusu yapmak.
• Eski Bulgar belgelerini atmak veya kaybetmek. Eski pasaport ve kimlik çok değerlidir.
• İsim farkını fark etmeden belge göndermek.
• Çocukların doğum bildirimini yıllarca ertelemek.

Danışmanlıkla ilerlemek

Kaydınızın durumunu öğrenmek ilk adımdır. Ücretsiz evrak incelemesi ile elinizdeki belgeleri değerlendirebilir, online randevu ile uzmanımızla görüşebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

1989'da göç ettim, Bulgar vatandaşlığım hâlâ duruyor mu?

Çoğu durumda evet, çünkü Türk vatandaşlığı almak Bulgar vatandaşlığını kendiliğinden sona erdirmez. Kesin cevap Bulgar nüfus kaydınızın durumuna bağlıdır ve dosya bazında değerlendirilir.

Vatandaşlığım duruyorsa yeniden başvuru yapmam gerekir mi?

Hayır. Bu durumda başvuru değil, kimlik ve pasaport yenilemesi ile kayıt güncellemesi yapılır. Bu işlem vatandaşlık başvurusundan çok daha kısa sürer.

Türkiye'de doğan çocuklarım Bulgar vatandaşı olabilir mi?

Çocuk doğduğunda anne veya babası Bulgar vatandaşıysa çocuk doğuştan vatandaştır. Yalnızca doğumun Bulgaristan’a bildirilmesi gerekir.

Türkiye'deki ve Bulgaristan'daki isimlerim farklı. Ne yapmalıyım?

İsimlerin aynı kişiye ait olduğunu gösteren isim denklik belgesi hazırlanır. Belgenin kapsamı kayıtlarınızdaki farka göre dosya bazında belirlenir.

Vatandaşlığım sona ermişse ne yapabilirim?

Vatandaşlığın geri alınması veya Bulgar kökeni üzerinden başvuru yapılabilir. Hangisinin uygun olduğuna, elinizdeki belgeler incelendikten sonra karar verilir.