Konu: Doğum ve Evlilik Bildirimi
Bulgaristan'da Doğan Çocuk Bulgar Vatandaşı Olur mu?
Bulgaristan'da doğum yapmak çocuğa otomatik vatandaşlık vermez. Kan bağı ilkesi, istisnalar ve çocuğunuzu Bulgar vatandaşı yapmanın doğru yolları bu yazıda.
Yayın tarihi 5 dk okuma
Bu sayfada
Hayır. Bulgaristan’da doğmak tek başına Bulgar vatandaşlığı kazandırmaz. Bulgaristan “kan bağı” (soy) ilkesini uygular: Çocuk, nerede doğarsa doğsun, anne veya babasından en az biri Bulgar vatandaşıysa Bulgar vatandaşıdır. Ebeveynlerin ikisi de yabancıysa Bulgaristan’da doğan çocuk, ebeveynlerinin vatandaşlığını alır. Toprak ilkesi yalnızca anne-babası bilinmeyen veya vatansız kalacak çocuklar için istisnai olarak uygulanır.
Toprak ilkesi ve kan bağı ilkesi arasındaki fark
- Toprak ilkesi (doğum yeri): Ülkede doğan herkes vatandaş olur. ABD ve Kanada bu ilkeyi uygular.
- Kan bağı ilkesi (soy): Vatandaşlık anne-babadan geçer. Bulgaristan, Türkiye ve Avrupa ülkelerinin çoğu bu ilkeyi uygular.
Bu yüzden “Bulgaristan’da doğum yaparsak çocuğumuz AB vatandaşı olur” düşüncesi doğru değildir. Ancak bunun tersi de önemlidir: Ebeveyn Bulgar vatandaşıysa, çocuk Türkiye’de de doğsa Bulgar vatandaşıdır.
Hangi durumda Bulgaristan’da doğan çocuk Bulgar vatandaşı olur?
| Durum | Çocuk Bulgar vatandaşı mı? |
|---|---|
| Anne veya baba Bulgar vatandaşı | Evet, doğumla (doğum yeri önemli değil) |
| Anne-baba yabancı, Bulgaristan’da oturum izniyle yaşıyor | Hayır, ebeveynlerin vatandaşlığını alır |
| Anne-baba bilinmiyor | Evet, istisnai olarak |
| Anne-baba vatansız veya çocuk başka bir vatandaşlık alamıyor | Kanundaki şartlara göre evet |
Örnek aile senaryoları
| Senaryo | Sonuç |
|---|---|
| Türk vatandaşı çift Bulgaristan’da çalışıyor; çocuk orada doğdu. | Çocuk Bulgar vatandaşı olmaz; ebeveynlerin vatandaşlığını alır. Oturum durumu ebeveynlerle birlikte takip edilir. |
| Anne Bulgar vatandaşı, baba yabancı; çocuk Bulgaristan’da doğdu. | Çocuk doğumla Bulgar vatandaşıdır; doğum Bulgar makamlarınca kaydedilir. |
| Anne Bulgar vatandaşı, çocuk Türkiye’de doğdu. | Çocuk doğumla Bulgar vatandaşıdır; Türkiye’deki doğum Bulgaristan’a bildirilir. |
| Bulgar kökenli dede var, anne-baba vatandaş değil; çocuk Bulgaristan’da doğdu. | Çocuk doğumla vatandaş olmaz. Önce ebeveynin kökenini ve vatandaşlık hakkını incelemek gerekir. |
Bu örneklerdeki ortak nokta şudur: Belirleyici olan doğum yeri değil, ebeveynin doğum anındaki vatandaşlığıdır.
Ebeveynlerden biri Bulgar vatandaşıysa ne yapılır?
Çocuk Bulgaristan’da doğduysa doğum, doğumun gerçekleştiği yerde Bulgar makamlarınca doğrudan kayda geçer ve çocuğa EGN verilir. Türkiye’de doğduysa doğumun Bulgaristan’a bildirilmesi gerekir; bu işlem 2-3 ay sürer. Adımları doğum bildirimi ile çocuğa Bulgar vatandaşlığı rehberimizde anlattık.
Ebeveynler yabancıysa çocuğun Bulgaristan’daki durumu
Yabancı ebeveynlerin Bulgaristan’da doğan çocuğu, ebeveynlerinin oturum hakkına bağlı olarak Bulgaristan’da yaşar. Ebeveyn oturum izni sahibiyse çocuk için de aile birleşimi kapsamında oturum alınır. Bunun için çocuklar için aile birleşimi yazımıza bakabilirsiniz. İleride ebeveynler kalıcı oturum ve ardından vatandaşlığa kabul yoluyla Bulgar vatandaşı olursa, reşit olmayan çocuklar da başvuruya dahil edilebilir.
Bulgaristan’da doğum yapacak ailelerin sık sorduğu sorular
Çocuğa Bulgar pasaportu çıkar mı? Çocuk Bulgar vatandaşıysa evet. Bulgaristan’da doğmuş olması tek başına pasaport hakkı vermez; pasaport için çocuğun vatandaş olması gerekir. Vatandaşlık durumu netleşince başvuru çocuğa Bulgar pasaportu çıkartmak yazımızdaki adımlarla yapılır.
Doğum belgesindeki isim nasıl yazılır? Bulgaristan’da düzenlenen doğum belgesinde isim Kiril alfabesiyle yazılır. Türkiye’deki kayda işlerken Türkçe yazım ile Kiril yazım arasındaki farkları baştan kontrol etmek gerekir. Aksi hâlde nüfus müdürlüğü ve Bulgar kayıtlarında çocuğun adı iki farklı biçimde görünebilir.
Doğum belgesini Türkiye’de kullanmak için ne gerekir? Bulgar doğum belgesinin Türkiye’de işlem görmesi için genellikle apostil ve Türkçe tercüme gerekir. Çocuğun Türkiye’deki kaydı ayrıca yapılır; bu konuda kurumun güncel istediği belgeleri başvurmadan önce teyit ederiz.
Vatansız kalma ve bilinmeyen ebeveyn istisnası
Toprak ilkesi Bulgaristan’da çok dar uygulanır. Çocuğun ebeveynleri bilinmiyorsa ya da çocuk hiçbir ülkenin vatandaşlığını alamayıp vatansız kalacaksa, Bulgaristan’da doğmuş olması vatandaşlık için dayanak olabilir. Bu durumlar nadirdir ve her biri ayrı değerlendirilir. Yabancı ebeveynli sıradan bir aile için bu istisna geçerli değildir; çocuk ebeveynlerinin vatandaşlığını taşır. Konuya ilişkin kesin şartları dosyaya bakmadan genellemek doğru olmaz.
Bulgaristan’da doğum yapmadan önce nelere bakmalı?
Bulgaristan’da doğum planlayan yabancı bir aile için şu noktalar önemlidir:
- Kalış hakkı: 90 günü aşan kalış için vize veya oturum izni gerekir. Doğum tarihine yakın bir dönemde iznin geçerli olması gerekir.
- Sağlık güvencesi: Doğum masrafları ve sigorta kapsamı önceden öğrenilmelidir.
- Çocuğun kaydı: Çocuk, ebeveynlerin vatandaşlığı üzerinden kendi ülkesine de bildirilir. Türkiye vatandaşı ebeveynler, doğumu konsolosluk aracılığıyla Türkiye’deki nüfus kayıtlarına işletir.
- Seyahat belgesi: Çocuk için ebeveynlerin vatandaşlığına göre pasaport alınır; Bulgar pasaportu bu aşamada söz konusu değildir.
Aile Bulgar kökenliyse doğumdan önce ebeveynin vatandaşlık durumunu netleştirmek, çocuğun hangi yoldan vatandaş olacağını belirler. Bulgaristan vatandaşı olma şartları yazımız genel çerçeveyi verir.
Çocuğunuzu Bulgar vatandaşı yapmanın gerçek yolları
- Ebeveyn zaten Bulgar vatandaşıysa: Doğum bildirimi. En hızlı yol.
- Ebeveyn Bulgar kökenliyse ama henüz vatandaş değilse: Önce ebeveynin vatandaşlık başvurusu yapılır. Vatandaşlıktan sonra doğan çocuklar doğumla vatandaş olur; önce doğanlar ebeveynle birlikte veya sonradan başvurur.
- Aile Bulgar kökenli değilse: Uzun süreli oturum, kalıcı oturum ve vatandaşlığa kabul. Bu yol yıllar sürer ve dil, ikamet gibi şartlar içerir.
Bulgar kökenli bir ebeveyniniz veya dedeniz varsa, aile olarak en kısa yolu ücretsiz ön değerlendirmede birlikte belirleyelim. Tüm seçenekler için doğum ve evlilik bildirimi ve vatandaşlık işlemleri hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Kendi durumunuzu kontrol listesi
Çocuğunuzun vatandaşlığını anlamak için şu soruları sırayla cevaplayın:
- Çocuğun annesi veya babası, çocuk doğduğu gün Bulgar vatandaşı mıydı?
- Bu vatandaşlığı gösteren bir Bulgar belgeniz (kimlik, pasaport veya vatandaşlık belgesi) var mı?
- Çocuğun doğum belgesinde ebeveynlerin adları Bulgar kayıtlarıyla aynı yazılmış mı?
- Ebeveynler evliyse evlilik Bulgar kayıtlarına işlendi mi?
- Doğum yurt dışında olduysa 6 aylık bildirim süresi geçti mi?
İlk iki soruya “evet” diyorsanız, çocuğunuz büyük olasılıkla doğumla vatandaştır ve yapılacak iş tescildir. İlk soruya “hayır” diyorsanız, doğum yeri ne olursa olsun farklı bir yol izlemeniz gerekir.
Sık sorulan sorular
Bulgaristan'da doğum yaparsak çocuğumuz AB vatandaşı olur mu?
Hayır. Ebeveynlerden biri Bulgar vatandaşı değilse Bulgaristan’da doğmak vatandaşlık kazandırmaz; çocuk ebeveynlerinin vatandaşlığını alır.
Eşim Bulgar vatandaşı, çocuğumuz Türkiye'de doğdu. Vatandaş mı?
Evet. Doğum yeri önemli değildir; ebeveynlerden biri Bulgar vatandaşıysa çocuk doğuştan Bulgar vatandaşıdır. Doğumun Bulgaristan’a bildirilmesi yeterlidir.
Bulgaristan'da doğan çocuğa Bulgar doğum belgesi verilir mi?
Evet, Bulgaristan’da gerçekleşen her doğum için Bulgar doğum belgesi düzenlenir. Ancak bu belge, ebeveynler yabancıysa çocuğa vatandaşlık vermez.
Bulgaristan'da doğum yapmak için oturum izni gerekir mi?
Bulgaristan’da 90 günü aşan kalış için vize veya oturum izni gerekir. Doğum sonrası çocuğun Bulgaristan’da kalabilmesi de ebeveynlerin oturum durumuna bağlıdır.
Bulgaristan'da doğan çocuk ileride Bulgar vatandaşlığı için kolaylık kazanır mı?
Doğum yeri tek başına bir kolaylık sağlamaz. Bulgar kökeni veya Bulgar vatandaşı ebeveyn varsa süreç bu bağa dayanır. Yabancı ailelerde ise çocuk, ebeveynleriyle birlikte oturum ve vatandaşlığa kabul basamaklarını izler; Bulgaristan’da büyümüş olmak yalnızca ikamet kanıtı olarak işe yarar.
